#histoire 2320

De Hajj... 50 jaar geleden!

Geplaatst op: 15 maart 2018 Tawhid Voyages

﷽

Tegenwoordig, en in het bijzonder bij TAWHID VOYAGES, doen we voor het vervullen van de grote bedevaart, de Hajj, ons uiterste best om onze pelgrims alle comfort te bieden: comfortabele vluchten, hotels van hoog niveau, logistiek geregeld als een Zwitsers uurwerk, degelijke religieuze begeleiding ...

Maar door de tijden heen is het niet altijd zo gemakkelijk geweest! Voor onze voorouders, 50 jaar geleden, was het verrichten van de Hajj merkbaar anders, maar natuurlijk even verrijkend.

Wij nodigen u uit om, gedurende de tijd van één artikel, met ons terug te reizen in de tijd om te ontdekken, of herontdekken, hoe deze verheven aanbidding door onze grootouders werd verricht.

Begin van de reis! Terwijl een Parijs-Jeddah vandaag in 8 uur gebeurt, waren de dingen vroeger anders. Omdat de luchtvaart niet zo ontwikkeld was als vandaag, reisden pelgrims via land- en/of zeeroute naar het heilige land. De buurlanden (Jemen, Jordanië, Irak, Koeweit...) kwamen meestal met de bus.

Soms gebeurden de verplaatsingen voor bepaalde pelgrims, vooral de meer welgestelde, ook met kleine vliegtuigen of luchtvaartuigen, vaak eveneens vanuit buurlanden om korte afstanden af te leggen.

Afrikaanse landen, van de Maghreb tot Sub-Saharaans Afrika, kwamen doorgaans per boot via Egypte of Soedan naar Jeddah, vergezeld van hun offerdieren.

Pelgrims die per boot kwamen, waren vaak zwaar beladen, want zij hadden een lange reis achter de rug en bleven bovendien langer vooraleer ze naar huis terugkeerden. De #Hajj duurde soms meerdere maanden! Later ontwikkelden de vervoersmiddelen zich. In 1981 wordt de internationale luchthaven King Abdul-Aziz in Jeddah ingehuldigd en begint zij pelgrims van over de hele wereld te ontvangen. Maar ‘traditionele’ vervoersmiddelen zoals boten of bussen worden nog steeds gebruikt, met name voor het vervoer van vee.

Later ontwikkelden de vervoersmiddelen zich. In 1981 werd de internationale luchthaven King Abdul-Aziz in Jeddah geopend en begon zij pelgrims van over de hele wereld te ontvangen. Maar ‘traditionele’ vervoersmiddelen zoals de boot of bussen worden nog steeds gebruikt, met name voor het vervoer van vee.

Aangekomen in Mekka konden pelgrims aan de grenzen van het heilige gebied grote borden zien die niet-moslims de toegang verboden, zoals de islamitische regel voorschrijft. Vandaag zijn die vervangen door verkeersborden op de snelweg.

Rondom de Heilige Moskee stonden hotels ter beschikking van de pelgrims, naast de woningen van de inwoners van Mekka ...

... evenals markten. Levendige straten zijn altijd het kenmerk van Mekka geweest, van vroeger tot vandaag!

In een van de straten van Mekka is een moskee in Ottomaanse stijl zichtbaar (links), een van de vele tekenen van het beheer van de heilige moskeeën door het Ottomaanse kalifaat gedurende lange jaren.

Handelaars die hun koopwaar rechtstreeks op de grond uitstallen in de straten van Mekka.

Allah heeft de waarheid gesproken toen Hij, bij de beschrijving van de Hajj, zei: “En kondig de mensen de Hajj aan. Zij zullen tot u komen, te voet en op elke rijdier, komende van elke verre weg, om deel te nemen aan de voordelen die hun werden verleend” (soera 22, Al-Hajj, verzen 27/28)

Ibn Abbās zei, ter verklaring van de voordelen die in dit vers worden genoemd: « Dat zijn de markten ». En Mujāhid zei: « Dat is de handel, evenals datgene wat Allah behaagt in deze wereld en in het hiernamaals » (“Tafsīr Al-Baghawi”).

De poorten van de Heilige Moskee uit het Ottomaanse kalifaat, die toegang gaven tot de omheining waar de Kaaba zich bevindt. Opnieuw is de Ottomaanse architecturale en kalligrafische stijl duidelijk herkenbaar. Sindsdien zijn deze poorten vernietigd door de uitbreiding van de Moskee.

Hier een beeld van de Kaaba, omringd door vier koepels die de vier rechtsscholen in de islam vertegenwoordigen, waar geleerden van elke school vragen van bezoekers beantwoordden. Let op hoe leeg het is! We zijn in 1953, dus 65 jaar geleden!

Hier zien we opnieuw de koepels evenals de minbar van de imam voor het vrijdaggebed. Al deze elementen zijn vandaag helaas verdwenen.

Het doek van de Kaaba, in het Arabisch Kiswa, wordt zoals de traditie voorschrijft elk jaar halverwege de maand Dhul Qi’da (een maand voor de Hajj) omhoog getrokken, om de bedevaart aan te kondigen en om het te beschermen tegen het ongepaste gedrag van bepaalde pelgrims die het uit verkeerde overtuigingen zouden aanraken of ermee zouden schuren.

Vroeger konden pelgrims via de deur de Kaaba binnengaan. Maar gezien de grote stroom pelgrims vandaag is dat onmogelijk geworden; daarom laten de verantwoordelijken van de Heilige Moskee dit voorrecht over aan religieuze persoonlijkheden (geleerden, hoogwaardigheidsbekleders...).

Op deze foto zien we op de voorgrond de plaats van Ibrahim onder zijn gouden koepel. De deur van de Kaaba staat open om een belangrijke delegatie te ontvangen. Rechtsonder staat een groep Abyssijnse eunuchen, dienaren van de Moskee sinds de Middeleeuwen. De foto is iets recenter dan de vorige (jaren 1980), wat zichtbaar is aan het anders opgehangen doek en aan de bouw van de Moskee, veranderd na de renovatie en uitbreiding door het Saoedische koninkrijk in 1925.

De 8e dag van de maand Dhul Hijja markeert het begin van de rituelen van de Hajj. De pelgrims trekken met hun dieren naar Mina om de volgende dag tot zonsondergang op de vlakte van Arafat door te brengen (een van de pijlers van de Hajj).

De tenten waren verouderd en de hitte soms verstikkend! Helemaal anders dan de geairconditioneerde en gewatteerde tenten die wij vandaag aan onze pelgrims aanbieden. Moge Allah onze voorgangers belonen voor hun offers!

Arafat is een uitgestrekte vlakte met in het midden een heuvel, Jabal ar-Rahma (de berg van barmhartigheid). Men verblijft er op de 9e dag tot de avond om er smeekbeden te verrichten, te bidden... Het is een van de belangrijkste momenten van de bedevaart; zo belangrijk zelfs dat de Profeet صلى الله عليه وسلم zei: “De Hajj is ‘Arafa” (overgeleverd door Muslim).

Bij zonsondergang verlaten de pelgrims Arafat en trekken ze naar Muzdalifa om daar de nacht door te brengen; de volgende dag (10 Dhul Hijja) keren ze terug naar Mina om er het grootste deel van de daden van de Hajj te verrichten: de zuilen stenigen, hun offerdier slachten, het hoofd scheren en ten slotte Tawaf al-Ifada.

De drie zuilen (in het Arabisch: Jamarāt) symboliseren de verleiding van de mens door de duivel: ze verwijzen naar het overgeleverde verhaal waarin de duivel drie keer onze profeet Ibrāhīm صلى الله عليه وسلم kwam verleiden om Allahs bevel niet te gehoorzamen toen Hij hem opdroeg zijn kind te offeren; en Ibrāhīm صلى الله عليه وسلم bekogelde hem drie keer met telkens zeven steentjes. De symboliek is dus de duivel te stenigen en te verhinderen ons te verleiden tot ongehoorzaamheid aan Allahs bevelen.

Na het stenigen volgt het offer, eveneens een van de belangrijkste rituelen (de 10e dag waarop dit wordt verricht heet trouwens « Yawm an-nahr », de dag van het offer). Vandaag is het moeilijk om zelf te slachten, maar vroeger deden pelgrims dat wel, en ter plaatse waren er markten beschikbaar.

De karkassen van de offers worden vervolgens vervoerd om aan de armen van Mekka te worden geschonken... Ja, dat is ook de Hajj: delen en zelfverloochening!

Het offer wordt gevolgd door de desacralisatie door zich te scheren of het haar te knippen, een symbolische daad van onderwerping aan Allah die het verlaten van de staat van sacralisatie van de rituelen markeert.

Daarna keert men terug naar de Kaaba om er zeven keer rond te gaan, wat men “Tawaf al-Ifadha” noemt, gevolgd door de sa’yi (zeven keer heen en weer tussen de heuvels Safā en Marwa) voor wie gekozen heeft voor de Tamattou’-formule (Umra + Hajj in dezelfde reis). Na Tawaf al-Ifadha keren de pelgrims terug naar Mina om daar de laatste 3 dagen te blijven (de « dagen van Tashrīq », letterlijk het drogen van vlees omdat dit de dag was waarop pelgrims het vlees van hun offer droogden om het te bewaren) en de 3 zuilen te stenigen.